Ephemeris Fabularum
snaveltjes toe
Vader had aan een loterij meegedaan op een jaarmarkt, geheel tegen Opoe’s opvatting van de rechte leer. God strafte ons onmiddellijk door hem de hoofdprijs te laten winnen: een kastje van de duivel, helaas alleen in zwart-wit. Korte tijd later liet ze haar overtuigingen moeiteloos varen door zelf een trouwe kijker te worden van de Amerikaanse TV-serie Peyton Place (door haar genoemd Pekel Vlees), met in de hoofdrollen Mia Farrow en Ryan O’Neil, waarvan de 514 episodes wekelijks werden uitgezonden tussen 1967 en 1973. Het was de eerste soap in Nederland, complexe relaties, schandalen en geheimen onthullend in een klein, ogenschijnlijk idyllisch dorp in New England, USA. Zelf begreep ik er weinig van, maar keek mee als onderdeel van mijn studie naar sociaal wenselijk gedrag. Meer nog dan hetgeen zich op het scherm afspeelde, waren het de commentaren van mijn familieleden die mij daar het meest bij hielpen. In die dagen wenste ik nog een normaal kind te worden, wat gelukkig nooit gelukt is.
Beter geschikt voor mijn studie was de Fabeltjeskrant, waarin nieuwslezer Meneer de Uil ons dagelijks op de hoogte hield van het wel en wee van de rijke verscheidenheid aan bewoners van het Grote Dierenbos. Deze van vilt gemaakte poppen hadden elk een uitgesproken karakter, taalgebruik en tongval, en waren neergezet met verve en een groot gevoel voor drama en theater. De gebeurtenissen en dialogen waren een afspiegeling van de Nederlandse samenleving. Derhalve waren niet alleen de kleintjes vlak voor de nationale kinderbedtijd met hun hele gezin aan de buis gekluisterd, maar zelfs volwassenen zonder kinderen. Wij schoven allen belangstellend aan als lieve broertje Johan de TV inschakelde. Op het hoogtepunt trok het programma 2 miljoen kijkers, op een toenmalig inwonertal van 11 miljoen. Hier volgt een lijst van de meest bekende personages uit de Fabeltjeskrant met hun kenmerkende quotes, gevolgd door een korte omschrijving van hun karakter:
Meneer de Uil:
Quote: "Oogjes dicht en snaveltjes toe!"
Karakter: De wijze verteller en leider van het Grote Dierenbos, die elke aflevering afsluit met een verhaaltje en goede raad.
Juffrouw Ooievaar:
Quote: "Dat is toch zo klaar als een klontje?"
Karakter: Een statige, eigenwijze ooievaar die alles altijd kristalhelder vindt en graag haar mening deelt.
Ed en Willem Bever:
Quote: "Bielzen zagen, planken schaven!"
Karakter: Hardwerkende, nuchtere timmerlieden die altijd samen klussen en een hecht duo vormen.
Meneer de Raaf:
Quote: "Kras, kras, wat een gesodemieter!"
Karakter: Een mopperende, ietwat luie raaf die vaak klaagt, maar een goed hart heeft.
Zoef de Haas:
Quote: "Zip, zoef, ik ben er al!"
Karakter: Een snelle, energieke haas die altijd haast heeft en overal als eerste aankomt.
Bor de Wolf:
Quote: "Dat wordt smikkelen en smullen!"
Karakter: Een Bourgondische, vrolijke wolf die dol is op lekker eten en gezelligheid.
Lowieke de Vos:
Quote: "Wat een mooie dag, wat een mooie dag!"
Karakter: Een optimistische, vrolijke vos die altijd het beste in elke situatie ziet.
Stoffel de Schildpad:
Quote: "Rustig aan, dan breekt het lijntje niet."
Karakter: Een trage, bedachtzame schildpad die alles op zijn eigen tempo doet en kalm blijft.
Truus de Mier:
Quote: "Werk, werk, altijd maar werk!"
Karakter: Een plichtsgetrouwe, harde werker die altijd druk is met haar taken en soms moppert over haar workload.
Gerrit de Duif:
Quote: "Koerrr, koerrr, wat een nieuws!"
Karakter: De nieuwsgierige postbode en roddelaar van het bos, altijd op de hoogte van de laatste gebeurtenissen.
Myra Hamster:
Quote: "Spaar, spaar, je weet maar nooit!"
Karakter: Een zuinige verzamelaar die alles bewaart voor noodgevallen en graag op safe speelt.
Isadora Paradijsvogel:
Quote: "Ik ben zo mooi, zo prachtig mooi!"
Karakter: Een flamboyante, ijdele vogel die trots is op haar schoonheid en graag in de spotlight staat.
Rocus de Rat:
Quote: "Snuffel, snuf, wat ruik ik daar?"
Karakter: Een nieuwsgierige, soms ondeugende rat die altijd op zoek is naar iets spannends of interessants.
Kinderprogramma’s bleven mij boeien, ook toen ik zelf geen kind meer was. Op zondagavond 4 januari 1976 werd de eerste aflevering van Sesamstraat uitgezonden op Nederland 1. Jarenlang bleef ik een vaste kijker, eerst samen met mijn lieve broertje Johan, veel later met mijn eigen kinderen. Haast leek het of het de poppen mij met hun voorspelbare gedrag meer vertrouwen schonken dan hun menselijke voorbeelden. Als bijkomend voordeel werd de basis gelegd voor mijn huidige gemakkelijke omgang met vogels van velerlei pluimage: dokters en advocaten zowel als zwervers en criminelen. Maar vooral kinderen.
